Syndroom van down bij honden

Soms gedraagt een hond zich zó afwijkend dat dit op het Syndroom van down lijkt. Toch kunnen honden dit niet hebben. Dit is namelijk een menselijke chromosomale aandoening (trisomie 21). Wel zijn er aandoeningen bij honden die heel erg op het menselijke Downsyndroom lijken.

Waarom Down niet bij honden voorkomt

Bij mensen ontstaat Downsyndroom door een extra kopie van chromosoom 21. In plaats van twee zijn er dan drie exemplaren van dat chromosoom. Dit noemen we een chromosoomduplicatie, of specifieker: trisomie 21.

Honden hebben namelijk een totaal ander aantal chromosomen dan mensen: 78 in totaal (39 paren), terwijl mensen er 46 hebben (23 paren). Als er bij een hond een chromosoom verdubbelt of foutief kopieert dan is de pup niet levensvatbaar. Het lichaam van een hond is minder ‘tolerant’ voor zulke fouten.

Meestal wordt een pup met zo’n afwijking al in de baarmoeder afgestoten of sterft kort na de geboorte. Het lichaam herkent dat er iets ernstig mis is met de genetische opbouw en grijpt automatisch in.

In zeldzame gevallen wordt een pup met een chromosoomafwijking levend geboren. Zo’n pup heeft zoveel lichamelijke en neurologische problemen dat hij niet lang overleeft.

We noemen dit een vorm van biologische incompatibiliteit: het DNA klopt niet met wat het hondenlichaam nodig heeft om goed te kunnen functioneren.

Geen bewijs voor syndroom van down bij honden

Er is geen enkel wetenschappelijk bewijs dat honden echt Downsyndroom kunnen hebben. Wetenschappers hebben naar zulke gevallen gezocht. Maar helaas, er is nog nooit een levende pup of volwassen hond met Downsyndroom ontdekt.

Wel zijn er honden met vergelijkbare aangeboren afwijkingen. Dit zijn afwijkingen aan de schedel, ogen of hersenen. Deze kenmerken lijken op het Downsyndroom maar dat is het niet. Ze zijn wél het gevolg van andere genetische of neurologische problemen.

---

Congenitale hypothyreoïdie

Dit is een aandoening waarbij een pup vanaf de geboorte te weinig schildklierhormonen aanmaakt. Die hormonen zijn belangrijk voor de groei en ontwikkeling.

Als een pup deze ziekte heeft, groeit hij vaak minder goed en blijft klein. Hij heeft vaak een te grote tong die soms uit zijn bek steekt. Door het tekort aan hormonen beweegt hij langzaam of onhandig en leert hij minder snel dan andere pups.

Zonder behandeling blijft de hond in groei en gedrag achter. Met medicijnen kan hij meestal beter functioneren, vooral als je er op tijd bij bent.

Pituitary dwarfisme

Pituitary dwarfisme is een zeldzame aandoening bij honden waarbij de hypofyse, een klein kliertje in de hersenen dat groeihormonen aanmaakt, niet goed werkt.

Omdat dit groeihormoon ontbreekt, blijft het hondje veel kleiner dan normaal. Het lijkt misschien een pup maar hij groeit bijna niet verder, ook niet als hij ouder wordt. De vacht blijft vaak dun of pluizig, tanden wisselen soms niet goed en de hond vertoont ander gedrag.

Sommige honden hebben ook problemen met horen. Hun zenuwontwikkeling verloopt trager.

Behandeling is lastig. Met hormoontherapie en goede zorg kan de kwaliteit van leven verbeteren.

Hydrocephalus congenita

Ook wel “waterhoofd” genoemd. Dit is een aangeboren aandoening waarbij te veel vocht in de hersenen van een hond zit. Dat hersenvocht hoopt zich op en zorgt voor druk in de schedel.

Een opvallend kenmerk is een abnormaal grote, bolle schedel, vooral bij jonge pups. Omdat de hersenen onder druk staan, ontstaan er vaak neurologische problemen zoals trillen, toevallen, of vreemde oogbewegingen. De hond kan moeite hebben met lopen of balans houden.

In milde gevallen helpt medicatie. Soms is een operatie nodig om het overtollige vocht af te voeren.

Groeihormoontekort

Een groeihormoontekort bij honden ontstaat wanneer het lichaam te weinig groeihormoon aanmaakt. Meestal ontstaat dit door een probleem in de hersenen (bij de hypofyse). Dit hormoon is belangrijk voor veel lichaamsfuncties, niet alleen voor lengte.

Honden met deze aandoening blijven vaak klein en slank, met een jeugdig uiterlijk, ook als ze volwassen zijn. Hun vacht is meestal dun of donzig en wisselt soms niet naar een volwassen vacht.

Daarnaast hebben ze vaak slappe spieren waardoor ze minder krachtig bewegen. hun zintuigen zoals zicht of gehoor werken minder goed.

Vroege diagnose is belangrijk; met hormoontherapie kan veel worden verbeterd.

Portosystemisch shunt (PSS)

Dit is een aangeboren (of soms verworven) afwijking waarbij het bloed van de darmen de lever omzeilt via een ‘bypass’ (shunt). Normaal gesproken filtert de lever afvalstoffen uit het bloed, maar bij een shunt gebeurt dat nauwelijks.

Daardoor blijven gifstoffen in het lichaam circuleren. Veel pups met een shunt groeien slecht, hebben ontwikkelingsachterstand en vertonen vreemd gedrag zoals desoriëntatie, trillingen of toevallen (vooral na het eten.)

de klachten schommelen, iets wat lijkt op “goede en slechte dagen”.

Behandeling bestaat uit een speciaal dieet en soms een operatie om de shunt te sluiten.

Diagnostiek & werkwijze

Heeft jouw hond het syndroom van down? Da kan niet maar er is wel iets anders aan de hand. Bij een klinisch onderzoek let de dierenarts op lichaamsbouw (klein postuur, flat face, korte ledematen), gedrags- en ontwikkelingsvertraging.

Soms wordt een bloedtest afgenomen, dit is voor schildklierhormonen, groeihormonen en leverfunctie.

Een aanvullende onderzoek is beeldvorming. zoals echo of CT/MRI bij vermoeden van hydrocephalus of neurologische afwijkingen

Ook kijkt de dierenarts naar gedragsassessments. Bijvoorbeeld een evaluatie van leervermogen, coördinatie, focusvermogen.

Een chromosoomanalyse worden zelden gebruikt, maar kan afwijkingen in uitzonderlijke gevalle aantonen.

Behandeling van de hond

Wanneer de afwijking op het syndroom van down lijkt is het zaak om te kijken wat er precies aan de hand is. De behandeling hangt van de oorzaak af.

Hormonale therapieën: Levothyroxine bij hypothyreoïdie; groeihormoontherapie in enkele gespecialiseerde gevallen .

Chirurgische opties: Bij hydrocephalus kan shunt-operatie overwogen worden.

Symptomatisch behandelen: Voor hart-, lever- of neurologische problemen.

Fysiotherapie en gedragstraining: Toename van mobiliteit en cognitieve stimulatie.

Regelmatige controle: Aanhoudende monitoring van groei, neurologie en vitale functies.

Wetenschappelijk onderzoek & kennislacunes

Er is weinig wetenschappelijk onderzoek naar chromosomale trisomie of monosomie bij huisdieren. Bij katten zijn uitzonderlijke chromosomale afwijkingen (zoals XXY) beschreven, maar bij honden zijn dergelijke gevallen zeldzaam en onderbelicht.

Meer onderzoek is gewenst naar:

• Genetische detectie van trisomie bij honden.
• Overlevingskansen en levenskwaliteit van getroffen dieren.
• Behandeling en zorg.

Tips als jouw hond een syndroomachtige afwijking heeft

Raadpleeg een dierenarts bij opvallend gedrag of lichamelijke kenmerken. Deze kan de mogelijke oorzaak achterhalen. Vraag bij voorkeur om hormonale, neurologische en genetische diagnostiek.

Pas de leefstijl van de hond aan. Denk maar aan milde beweging en fysiotherapie. Zorg zeker voor mentale stimulatie via spel en trainingsactiviteiten.

Pas eventueel de omgeving aan. Trapvangers, antislipvloeren etc.

Deze honden hebben vaak baat bij rust, voorspelbaarheid en veel liefde. Zorg ervoor alsof het je kind is. Jouw hond verdient dat!

Behandeling bij Trimsalon Limbo

Elke hond is bij mij welkom. Dus ook honden met een beperking. Bij het eerste bezoek krijgt elk hondje een rustige, persoonlijke kennismaking. Ik vraag naar de diagnose, medicatie, huidige symptomen en wensen van jou als baas.

Honden mogen eerst de salon verkennen, snuffelen en vertrouwd raken met de geluiden en geuren. Dit is zeer belangrijk bij honden met neurologische of ontwikkelingsproblemen.

Ik maak gebruik van verzorgingsproducten die zacht zijn voor kwetsbare huid (bijv. hypothyreoïdie) en geen overprikkeling veroorzaken.

Een afspraak inplannen? Neem via WhatsApp of e-mail contact op.

Bijgewerkt: 12 juni 2025