Vogel kortwieken
Kortwieken zonder de vogel zijn vleugels af te nemen.
Kortwieken betekent niet dat een vogel helemaal niet meer mag kunnen vliegen.
Bij goed kortwieken worden alleen enkele slagpennen ingekort. Het doel is het vliegvermogen te beperken, terwijl de vogel voldoende controle houdt om zichzelf veilig op te vangen wanneer hij naar beneden komt.
Ik kijk daarom niet alleen naar de schaar en de veren, maar naar de vogel: soort, formaat, leeftijd, conditie, rui en hoe goed hij op dat moment vliegt.
Vraag stellen via WhatsAppWat gebeurt er eigenlijk bij kortwieken?
De vleugel zelf blijft volledig intact. Alleen een gedeelte van de slagpennen wordt ingekort.
Die grote veren aan de buitenzijde van de vleugel leveren een belangrijk deel van de lift tijdens het vliegen. Door een aantal daarvan gecontroleerd in te korten, neemt het vliegvermogen af.
Het is dus iets totaal anders dan leewieken, waarbij een deel van de vleugel wordt verwijderd. Dat doe ik uiteraard niet.
De geknipte veren blijven zitten totdat zij tijdens de rui worden vervangen. Daarna groeien nieuwe, volledige veren terug en kan het vliegvermogen opnieuw veranderen.
Waarom laten mensen een vogel kortwieken?
De reden verschilt. Maar kortwieken hoort geen automatische standaardhandeling te zijn.
Wegvliegen voorkomen
Een vogel kan in een fractie van een seconde door een geopende deur of raam verdwijnen. Sommige eigenaren kiezen daarom voor tijdelijk minder vliegvermogen.
Veiligheid binnenshuis
Ramen, spiegels, ventilatoren, deuren en hete oppervlakken kunnen risico’s vormen.
Kortwieken kan bepaalde risico’s verkleinen, maar vervangt een veilige omgeving en toezicht niet.
Niet om een vogel tam te maken
Ik vind kortwieken geen methode om een vogel afhankelijker te maken zodat hij zich makkelijker laat pakken.
Vertrouwen en tamheid horen voort te komen uit rustig omgaan en training, niet uit het wegnemen van de mogelijkheid om weg te vliegen.
Vliegen heeft ook een functie
Vliegen is natuurlijke beweging en draagt bij aan conditie, spierkracht en gedrag.
Daarom wordt altijd afgewogen of kortwieken in de situatie van deze vogel werkelijk nodig is.
Een gekortwiekte vogel moet nog kunnen landen.
Het doel is niet: vleugels open, vogel valt recht naar beneden.
Wanneer te veel veren worden verwijderd kan een vogel zijn hoogte en evenwicht onvoldoende controleren. Een val op borstbeen, poten of vleugel kan dan juist letsel veroorzaken.
Daarom beoordeel ik hoeveel beperking nodig is. Een kleine lichte parkiet vraagt een andere aanpak dan een grote zware papegaai.
Ook worden beide vleugels bekeken. Een sterk asymmetrische vogel kan uit balans raken wanneer hij probeert te vliegen.
Na het kortwieken hoort de vogel niet als een steen te vallen, maar zijn afdaling nog te kunnen controleren.
Nieuwe veer? Dan eerst goed kijken.
Een groeiende veer is niet hetzelfde als een volledig volgroeide veer.
Tijdens de groei loopt er bloedvoorziening door de schacht. Zo’n nieuwe veer wordt ook wel een bloedpen genoemd.
Wordt zo’n veer beschadigd of doorgeknipt, dan kan hij flink gaan bloeden.
Daarom worden de vleugels vóór het knippen eerst zorgvuldig bekeken. Tijdens de rui kunnen oude, volgroeide veren en nieuwe bloedpennen namelijk gewoon naast elkaar staan.
Eerst wordt de vleugel bekeken en uitgespreid. Pas daarna wordt bepaald welke volledig volgroeide slagpennen veilig kunnen worden ingekort.
Zie ik een nieuwe bloedpen op een plaats waar ik eigenlijk zou willen knippen, dan blijft die met rust.
Gekortwiekt betekent niet: kan niet wegvliegen.
Ga er nooit vanuit dat een gekortwiekte vogel buiten veilig los kan zitten.
Nieuwe veren kunnen tijdens de rui ongemerkt terugkomen. Sommige vogels kunnen met verrassend weinig intacte slagpennen alweer behoorlijk vliegen.
Buiten speelt bovendien wind mee. Een vogel die in huis nauwelijks hoogte maakt, kan buiten ineens veel verder komen dan verwacht.
Gebruik daarom ook bij een gekortwiekte vogel een veilige kooi, transportbox, volière of andere passende beveiliging wanneer hij naar buiten gaat.
Rustig vasthouden is minstens zo belangrijk als goed knippen.
Een vogel heeft lichte botten en kan zichzelf verwonden wanneer hij tijdens het vasthouden wild probeert los te komen.
Daarom wordt de vogel rustig maar zeker vastgehouden en duurt de behandeling zo kort mogelijk.
De borstkas mag niet hard worden samengedrukt. Vogels moeten hun borstkas namelijk vrij kunnen bewegen om goed te kunnen ademen.
Is een vogel extreem benauwd, ziek, gewond of raakt hij tijdens het hanteren buitengewoon in paniek, dan ga ik niet koste wat kost door.
Veelgestelde vragen over kortwieken
Doet kortwieken pijn? +
Een volledig volgroeide veer afknippen is vergelijkbaar met haar knippen: in het dode uiteinde van de veer zit geen gevoel.
Een groeiende bloedpen is een ander verhaal en wordt daarom niet doorgeknipt.
Groeien de veren weer terug? +
Ja. De afgeknipte veer wordt niet langer, maar wordt tijdens een volgende rui vervangen door een nieuwe volledige veer.
Hoe vaak moet een vogel opnieuw worden gekortwiekt? +
Dat hangt af van de rui en de individuele vogel. Zodra nieuwe slagpennen doorgroeien kan het vliegvermogen weer snel toenemen.
Daarom kijk je naar de veren en niet alleen naar hoeveel maanden er sinds de vorige behandeling zijn verstreken.
Kan een gekortwiekte vogel nog vliegen? +
Dat kan. Kortwieken beperkt het vliegvermogen, maar geeft nooit de garantie dat een vogel niet kan wegvliegen.
Kan iedere vogel worden gekortwiekt? +
Niet iedere vogel en iedere situatie is hetzelfde. Soort, formaat, leeftijd, gezondheid, conditie en veergroei spelen allemaal mee.
Bij twijfel over de gezondheid of vleugel adviseer ik eerst een vogelarts.
Wil je jouw vogel laten kortwieken?
Stuur even welk soort vogel je hebt. Dan kan ik aangeven of je hiervoor bij mij terechtkunt.